فایل ورد 18 صفحه فارسی +لاتین

براي هر كاني يا گروهي از كاني ها دو واقعيت را بايد مورد تحقيق و بررسي قرار داد: (1) ويژگي هاي هندسي، فيزيكي و شيميايي. (2) حالت وقوع، رابطه و خاستگاه، يا به طور مختصر، آنچه كه ممكن است تاريخچه طبيعي آن كاني ناميده شود.

البته تاريخچه طبيعي يك كاني جذاب ترين ويژگي آن براي زمين شناس است اما تا زمانيكه كاني به دقت تعريف و تعيين نشود اهميت وقوع و خاستگاه آن ممكن است ناديده گرفته شود.

هدف من مورد بحث قرار دادن كاني هاي سيليسي گوناگون است. كاني هاي سيليسي به استثناء يك مورد به دقت تعريف شده اند؛ آنها در آزمايشگاه توليد شده اند و كامل ترين نمونه از پلي مورفيسم شناخته شده را تشكيل مي دهند. علاوه بر اين آن ها از علاقه زمين شناختي قابل توجهي برخوردارند و ما نظر نسبتاً خوبي پيرامون نقشي كه كاني هاي سيليسي در طبيعت بازي مي كنند داريم.

اجازه دهيد ابتدا كاني هاي سيليسي و ويژگي هايشان را به عنوان پس زمينه اي براي بحث پيرامون تاريخچه طبيعي شان بررسي كنيم.

- كوارتز پايين

گر چه كوارتز فراون ترين كاني نيست احتمالاً شناخته شده ترين كاني هاست. يوناني هاي باستان آن را با اين باور كه آن دائماً آب را سفت ( منجمد) مي كند و كريستالوس ناميدند و لغت كريستال از آنجا مشتق شده است.

كوارتز تقريباً از هر ديدگاهي بررسي شده است و ثابت هاي فيزيكي آن به دقت تعيين شده اند. تقارن كوارتز پايين ذوزنقه اي شش ضلعي است (A₃.3A₂). بلورهاي دوقلوي كوارتز نادر و كمياب نيستند. دوقلويي ممكن است دوقلويي انعكاسي ( قانون ژاپن)، دو قلويي چرخشي ( قانون دافين )‌يا دوقلويي معكوس ( قانون برزيل) باشد.

تقارن بواسطه حك كردن بلورها يا كره هاي صيقلي توسط اسيد هيدروفلوريك آشكار مي شود.

- كوارتز بالا

لوشاتلير، شيميدان فرانسوي به هنگام گرما دادن كوارتز متوجه تغيير سريع بعضي از ويژگي هاي آن در دماي حدوداً 570 درجه سانتيگراد شد. اين امر توسط محققان بعدي تأييد شده است و رايت و لارسن نقطه وارونگي را در 2-/+575 درجه سانتيگراد قرار داده اند. در اين دما تغييري ناگهاني در ويژگي ها وجود دارد كه بدين معني است كه ماده اي تازه و جديد توليد شده است. اين ماده جديد ذوزنقه اي شش وجهي است با تقارن A₆.6A₂ . آن كوارتز بالا ناميده شده است تا از شكل معمولي كه كوارتز پايين است تمييز داده شود. تفاوت در تقارن اين دو شكل توسط عكس هاي اشعه ايكس Laue (لو) نشان داده شده است كه بدين معني است كه تفاوتي در آرايش اتم ها يا مولكول ها در اين دو مورد وجود دارد. تمايل بلوري كوارتز بالا معمولاً با وجوه باريك منشور در مقابل تمايل منشوري كوارتز پايين كوتاه و كلفت است.